Yves Vanden Auweele: Laat machtspolitiek niet de spelregels van de sport bepalen

Lange tijd waren we gewend aan een relatief stabiele wereld. Multilaterale instellingen speelden een belangrijke rol, en economische globalisering en onderlinge afhankelijkheid werden gezien als een garantie voor vrede. Die tijd is voorbij. We hebben reden om te vrezen dat de abrupte teloorgang van de internationale rechtsorde die leidt tot onzekerheid en ongecontroleerde chaos ook het einde zou kunnen betekenen van de sport zoals we die vandaag kennen.

De harde realiteit is dat het streven naar winstmaximalisatie, die geleidelijk aan ook voet aan de grond heeft gekregen in de sport, nu in een gevaarlijke mix samengaat met meedogenloze machtspolitiek. Machtsbeluste politici, organisatoren van sportevenementen en sponsors laten zelfs alle terughoudendheid varen en dringen hun belangen, waarden en praktijken schaamteloos, openlijk en agressief op.

Het streven naar geld en macht is niet alleen meer de drijfveer om invloed uit te oefenen op de organisatie en de sponsoring van sportevenementen, maar is nu ook de drijfveer om invloed uit te oefenen op de sportregels. Denk maar aan de  zogenaamde Enhanced Games, georganiseerd door een investeringsmaatschappij, waarbij doping openlijk wordt gepropageerd.

Deze week zagen we het succesvolle en openlijk toegegeven lobbywerk van president Trump bij de FIFA om de gevolgen van die beruchte rode kaart voor Folarin Balogun te niet te doen voor nationaal gewin.

De organisatie en de financiering van de sport omwille van geld, macht en prestige leidde in het verleden al tot belangenconflicten (WK Wielrennen in Rwanda), ethische dilemma’s (fraude en gokken in de sport, de uitsluiting van Rusland omwille van staatsgeorganiseerde doping in Sotsji) en het door de vingers zien van grootschalige schendingen van de mensenrechten (WK-Voetbal in Qatar).

Maar de huidige beïnvloeding van de sportregels zelf gaat nog een stap verder, het is een frontale aanval op de kern van de hedendaagse sport: De hedendaagse sport kan immers alleen bestaan op basis van een duidelijke overeenstemming over de naleving van regels, gegrondvest op gemeenschappelijke waarden en met het autonome gezag van een rechtsprekende instantie die door alle deelnemers wordt aanvaard.

De Globale Sportorganisaties (GSO’s) staan voor de keuze: ofwel toegeven, ofwel opkomen voor wat zij het verdedigen waard vinden.

Doen alsof er niets aan de hand of de kool en de geit willen sparen zijn geen optie, er wordt immers slechts een vals gevoel van integriteit door gecreëerd. De GSO’s, zoals FIFA of IOC, mogen geen pion worden in een wereld die gedomineerd wordt door het grote geld en brute machtspolitiek.

De GSO’s zullen nooit invloed kunnen uitoefenen op de grote geopolitieke en financiële machten zelf, maar ze kunnen wel invloed uitoefenen op de manier waarop ze met die machten omgaan. Ze kunnen wel hun waarden, hun sportmodel en hun regels opleggen, ook aan wie sportevenementen wil organiseren en sponsoren.

Dat vereist echter wel dat ze de realiteit onder ogen durven zien, de dingen bij hun naam durven noemen en verantwoordelijkheid durven nemen voor hun eigen visie op regels, waarden, maar ook op de sponsor- en managements-praktijken om en rond hun sportevenementen. Geen dubbele moraal en hypocrisie: door dit standpunt in te nemen, zouden sportregels, sportwaarden,  sportmanagement en sportsponsoring zelfs een bron van stabiliteit en zekerheid kunnen bieden in deze chaotische en onzekere wereld.

Sport is een medium dat heel wat mensen begeestert, waar mensen over religieuze, culturele en nationale grenzen heen elkaar blijven ontmoeten zelfs wanneer er ernstige gewelddadige spanningen tussen hun landen of gemeenschappen bestaan. Zo kon Iran, ondanks alle complicaties, deelnemen aan het WK voetbal in de VS waarmee het in gewapend conflict ligt.

Zeer recent kwam in het nieuws dat het IOC Russische atleten terug toelaat op de komende Olympische Spelen als ze zowel in de geest als in de praktijk de dopingregels van het IOC volgt. Het IOC maakt hierbij bewust abstractie van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne als argument voor uitsluiting, omdat ze hypocrisie werd verweten vanwege de toelating van Israël, Iran en de USA die ook verwikkeld zijn in oorlogen.

Ligt sportneutraliteit niet in de lijn van wat men in EU-kringen een goede basis voor sportdiplomatie noemt? Biedt de neutraliteit  van de sport niet de meeste mogelijkheden en waarborgen om de sport duidelijk te positioneren “als een factor van individuele en maatschappelijke humanisering in een wereld die vaak onmenselijk, hard en door conflicten geteisterd is”, zoals de VN tijdens de Millenniumtop in 2000 de hedendaagse sport omschreef?”

Zou sport toch los te koppelen zijn van politiek?

Bron: https://www.knack.be/sport/andere-sporten/laat-machtspolitiek-niet-de-spelregels-van-de-sport-bepalen/