Als we de cijfers en de statistieken mogen geloven, gaat het met het mentaal welzijn in Vlaanderen in dalende lijn. Gezien het steeds toenemende onbehagen, lijken vele oplossingen zich steeds te focussen op oppervlakteverschijnselen. Met deze studiedag onderzoeken we de vraag hoe christelijke spiritualiteit een antwoord kan zijn op de leegte.

Programma:

• 12 uur: onthaal met koffie en broodjes
• 12.30 uur: verwelkoming en inleiding door prof. Hans Geybels
• 12.35 uur: lezing prof. Stephan Claes, psychiater – de gestreste samenleving
• 13.20 uur: lezing Lindsy Desmet, postdoctoraal onderzoeker aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven – de impact van pastorale zorg op mentaal welzijn
• 14.05 uur: koffiepauze
• 14.24 uur: lezing Marc Eneman, psychiater – Humane hulpverlening, zoektocht naar zin en christelijke spiritualiteit
• 15.10 uur: getuigenis door Jan Cosemans – Fazenda da Esperança – boerderij van hoop: hoe christelijke inspiratie en gemeenschapsleven kan helpen om het leven terug op de rails te krijgen bij een verslaving
• 15.55 uur: conclusies door Hans Geybels
• 16 uur – 17 uur: receptie + ruimte voor vragen

Korte inhoud – lezing Stephan Claes:

Veel mensen melden zich aan bij hulpverleners met een mengeling van lichamelijke en emotionele klachten. Vaak wordt er geen duidelijk ziektebeeld vastgesteld en is de conclusie dat het gaat over psychische en lichamelijke uitputting. Hoe is het mogelijk dat zoveel mensen niet meer meekunnen? Een aantal maatschappelijke evoluties dragen bij aan dit fenomeen. De enorme keuzevrijheid, gekoppeld aan een drang naar excellentie en perfectie, vormen een uitdaging die voor velen zwaar om dragen is. De geestelijke gezondheidszorg kan, ondanks grote investeringen de laatste jaren, de hulpvragen nauwelijks beantwoorden. Therapeuten leggen de nadruk op het belang van mildheid, zelfkennis, vergeving en dankbaarheid. Zou het kunnen dat we deze vaardigheden, die diep verankerd zitten in de christelijke spirituele traditie, uit het oog verloren zijn?

Korte inhoud – lezing Lindy Desmet:

In deze bijdrage focust Lindsy Desmet op de meerwaarde van pastorale zorg in zorgvoorzieningen. Ze presenteert daarbij haar onderzoeksresultaten die de impact en het effect van pastorale zorg op het welzijn van geriatrische patiënten aantonen. Eerder onderzoek toonde al aan dat mensen die een zorgpastor ontmoeten in een zorgvoorziening dat als deugddoend en belangrijk ervaren. In deze bijdrage wordt niet enkel ingegaan op hoe mensen het bezoek van een zorgpastor beleven, maar ook hoe het een effect heeft op aspecten van mentaal welzijn. Daarnaast focust deze bijdrage op hoe de aanwezigheid en zorg door zorgpastores in zorgvoorzieningen bijdraagt aan de beleving van kwaliteit van zorg, aan het herstelproces en aan het (opnieuw) vinden van hoop. De resultaten die worden voorgesteld, zijn afkomstig uit het quasi-experimentele onderzoek dat Lindsy Desmet uitvoerde op de geriatrische afdelingen van Sint-Trudo, AZ Sint-Maarten en UZ Leuven in samenwerking met zeven zorgpastores. De resultaten worden gepresenteerd aan de hand van concrete casussen.

Korte inhoud – lezing Marc Eneman:

Bovenop de biologische, psychologische en sociale dimensie van ons bestaan kan ook een existentiële dimensie worden onderscheiden: de mens als vragend wezen. In de mens is er, volgens holocaust-overlever Viktor Frankl, een aangeboren zoektocht naar zin en betekenis. Een mens houdt alles vol, zolang het zin heeft, dat is de grens, stelt de schrijver Sandor Marai. Humane hulpverlening heeft oog voor alle dimensies van ons mens-zijn, niet in het minst voor de existentiële dimensie.

Wat kan de zin uitmaken van ons bestaan?  Wie of wat kan een antwoord bieden op deze vraag? Zijn we eigenlijk bezig met dergelijke vragen? Wat heeft het christendom eventueel te zeggen over de zin van het bestaan? En maakt een christelijke spiritualiteit ons psychisch meer weerbaar? Of is dit misbruik van religie: spiritualiteit als een emotioneel lapmiddel?

Korte inhoud – getuigenis Jan Cosemans:

Jan Cosemans (1973, Tongeren) is de middelste van een gezin van drie kinderen. Hij verloor zijn vader op vrij jonge leeftijd en hij heeft een moeilijke schooltijd gehad. Hij volgde juwelenkunstschool in Antwerpen en werkte als goudsmid van 1997 tot 2013. Daar bouwde hij helaas een verslaving op. Het ging van kwaad naar erger: ziek melden, opnames, steeds geen geld genoeg, enzovoort …

In 2013 had hij er genoeg van en gooide hij zijn leven totaal om. Op die manier kwam hij uit bij het klooster van de Fazenda in Duitsland. Fazenda da Esperança – boerderij van hoop: Jan ontdekte er hoe christelijke inspiratie en gemeenschapsleven kan helpen om het leven terug op de rails te krijgen bij een verslaving. Geïnspireerd door deze ervaring stichtte hij zelf een Fazenda België in 2018. Tot op vandaag woont hij in de Fazenda België samen met mannen met een verslavingsproblematiek. De leidraad is samen bidden en leven met lotgenoten, geïnspireerd door het leven van Jezus.